LED NEDİR?
Yaşam alanımızın her yerinde biz farkına varmadan bir çok LED lamba görüyoruz.
Çok basit örneklemeyle açıklayacak olursak;
Arabanızın alarm sisteminde geceleri yanıp sönen lambalar, TV üzerinde
bulunan yeşil veya kırmızı lambalar, ADSL modeminiz ve CD sürücünüz
üzerinde bulunan lambalar, klavyenizin sağ üst tarafında bulunan
lambalar, müzik setinizdeki küçük renkli lambalar, cep telefonunuzu
kullanırken tuşların arkasında yanan ve bunun gibi günlük yaşantımızda
kullandığımız bir çok malzemenin üzerinde kullanılan küçük ve değişik
renklerde gördüğünüz lambaların hepsi LED lambadır.
Günümüz otomobillerinin üzerinde çeşitli ebatlarda ve renklerde 400 adet LED bulunmaktadır.
Bulunduğunuz şehirde belediyenin caddelere veya bulvarlara koymuş olduğu günün tarihini, sıcaklığını ve saatini gösteren mesaj panoları veya bir döviz bürosunda gördüğünüz döviz fiyatlarını gösterir panolarda yüzlerce LED kullanılmaktadır.
LED'lerin küçükten büyüğe doğru çeşitli ebatlarda ve renklerde üretilebilmeleri, çok küçük volt değerlerinde çalışabilmeleri, darbelerden etkilenmemesi, kullanım alanlarını geliştirmiş, bunun sonucunda da günümüzde kullandığımız tüm elektrik ve elektronik araçlarda vazgeçilmez bir kullanım alanı oluşturmuştur.
LED'lerin en önemli özelliğinden biri flamansız olmasıdır. Evinizde kullandığınız ampullerin içinde bulunan ve ışık vermeye yarayan ince tel LED'lerde yoktur. Bu özelliği sonucunda LED'ler darbelere ve sarsıntılara karşı son derece dayanıklıdır.
LED lambalardan söz ederken enerji tüketimini atlamak LED lambaya çok büyük haksızlık olur. Bir flerosan lambasının ışığını vermek için, LED lamba flerosan lambanın tükettiğinin % 10'unu tüketir. Bu aynı ışığı LED lamba ile % 90 daha ucuza mal etmektir ve büyük bir tasarruftur.
Dükkan ve mağaza sahiplerinin işletmelerinde elektrik tüketiminin büyük bir işletme gideri oluşturduğunu düşünerek böyle bir işletmeden örnek verecek olursak karşımıza şaşırtıcı miktarda büyük farklar çıkacaktır.
Spot
olarak adlandırılan lambadan örnek verelim. Mağazamızın vitrininde bir
adet 500 W'lık bir projektör lamba olsun. Bu lamba yaz kış ortalama
günde 10 saat yanıyor olsun. Elektrik KW/saatini 150 YKrş olarak kabul
ederek hesabımızı yapalım.
10x365=3650 Projektör lamba yılda 3650 saat yanar ve yılda 1825 KW/saat enerji harcar. Buna göre bir yılda;
1825 KW/saat X 0.150 YTL= 273.75 YTL elektrik harcaması gerçekleşir.
Aynı
aydınlatma işlemini yukarıda örneğini verdiğimiz projektör lamba kadar
aydınlatma sağlayacak LED lambalardan oluşmuş 100 W'lık bir lamba için
yaparsak;
LED lambamız da bir yılda 3650 saat yanar ve bir yılda;
3650 X 0.1KW= 365 KW/saat elektrik tüketir. Buna göre bir yılda;
365 KW/saat X 0.150 YTL= 54.75 YTL elektrik harcaması gerçekleşir.
Bu basit hesap bile dükkan ve mağaza sahiplerinin LED aydınlatmaya geçmesi için yeterli bir sebeptir.
LED lambaların bir diğer özelliği ışık şiddetinin ayarlanabilmesidir. LED'in içinden geçen akım miktarı değiştirilerek ışık şiddeti ayarlanabilir.
LED'lerin teorik olarak çalışma ömrü 100.000 saat olarak kabul edilir. Bu bir LED'in 24 saat sönmeden çalışması durumunda 11 yıldan fazla bir süreye denk gelir. Ancak LED'in kullanıldığı alandaki çevresel etkiler, birlikte kullanılan diğer elemanların (besleme ve kontrol ünitelerinin)kalitesi, 100.000 saatlik çalışma ömrüne ulaşılmada en önemli faktörlerdendir.
Bu özellikleri sonucunda LED lambalardan çeşitli armatürler imal edilerek aydınlatma alanında da kullanımına başlanmış ve özellikle dekoratif aydınlatma alanında yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.
RGB sistemi kullanılarak LED'lerden milyonlarca renk elde edilebilmesi dekoratif aydınlatmada Led Lambaları alternatifsiz yapmıştır. RGB sistemi üç ana renkten (R=Red=Kırmızı, G=Green=Yeşil, B=Blue=Mavi) diğer renklerin elde edilmesidir. Bu üç ana renk kullanılarak 16 milyon renk elde edilebilir. Yaklaşık 700 renk ayrımı yapabilen insan gözü için bu çok yüksek bir rakamdır.
RGB sisteminde bir dizi üzerine üç ana renk led dizilir. Bir komuta ünitesi ile üç led farklı zaman veya farklı ışık şiddetlerinde çalıştırılarak istenilen renkler elde edilir.
